Khi tải trọng hàng hóa ngày càng tăng và mô hình logistics liên tục thay đổi, nhiều kho xưởng cũ đang vận hành trên nền tảng kết cấu không còn phù hợp. Việc sửa chữa và cải tạo nhà xưởng lúc này không chỉ là khắc phục hư hỏng, mà là bài toán đánh giá lại toàn bộ khả năng chịu lực, kết cấu bao che và hệ thống kỹ thuật của công trình.
Đặc biệt với các kho đã đưa vào khai thác nhiều năm hoặc chuyển đổi sang mô hình logistics mới, việc cải tạo nếu không được tính toán đồng bộ rất dễ phát sinh rủi ro về kết cấu, an toàn vận hành và gián đoạn hoạt động.
Khi nào kho xưởng cần sửa chữa hoặc cải tạo?
Kho xưởng cần được xem xét sửa chữa hoặc cải tạo khi sau một thời gian khai thác, công trình không còn đáp ứng đầy đủ yêu cầu vận hành hiện tại hoặc kế hoạch sản xuất trong giai đoạn tiếp theo. Tình trạng này thường xuất phát từ quá trình xuống cấp tự nhiên của công trình và sự thay đổi về quy mô, công năng hoặc điều chỉnh mô hình logistics trong quá trình vận hành. Các dấu hiệu điển hình bao gồm:
- Thay đổi công năng sử dụng, từ kho lưu trữ đơn giản sang kho logistics, kho phân phối hoặc kho có mức độ cơ giới hóa cao.
- Gia tăng tải trọng sử dụng, đặc biệt khi bố trí hệ giá kệ pallet cao tầng và tăng tần suất xe nâng hoạt động.
- Cường độ khai thác cao, dẫn đến hiện tượng nền kho nứt, lún hoặc bong tróc.
- Phát sinh tải trọng treo bổ sung, do lắp đặt thêm hệ thống kỹ thuật và thiết bị trong quá trình mở rộng.
- Xuống cấp tự nhiên của công trình sau nhiều năm khai thác.
- Hệ thống cơ điện và PCCC không còn phù hợp với yêu cầu vận hành hoặc quy chuẩn hiện hành.
Những vấn đề này không thể xử lý bằng điều chỉnh vận hành, mà cần được đánh giá kỹ thuật để xác định phương án cải tạo phù hợp.
Các hạng mục sửa chữa kho xưởng thường gặp
Nền sàn kho và khu vực chịu tải trọng lớn
Nền sàn bê tông trong kho xưởng chịu cả tải trọng tĩnh từ hàng hóa và tải trọng động liên tục từ xe nâng. Khi nhu cầu sử dụng thay đổi, các vấn đề phổ biến bao gồm:
- Tải trọng tập trung lớn tại chân giá kệ pallet cao tầng và lối xe nâng mật độ cao.
- Mạch ngừng bê tông suy yếu, lớp bề mặt mài mòn kéo dài.
- Độ phẳng sàn giảm, ảnh hưởng đến vận hành xe nâng và hệ thống lưu kho.
Việc sửa chữa đòi hỏi khảo sát kết cấu sàn hiện hữu, đánh giá khả năng chịu lực thực tế và gia cường đúng vị trí chịu tải chính, thay vì chỉ xử lý bề mặt.
Giá kệ pallet và bố trí không gian kho hẹp
Một số nhà xưởng khi mở rộng năng lực sản xuất nhưng chưa kịp mở rộng nhà kho, buộc phải xếp hệ kệ pallet cao tầng để chất đủ hàng hóa.Hệ giá kệ pallet cao tầng làm thay đổi hoàn toàn cơ chế truyền tải trọng xuống nền kho. Thay vì tải phân bố lực vừa đủ và đều trên sàn phẳng, trọng lượng hàng hóa được dồn về các điểm chân kệ với cường độ rất lớn, kèm theo tải trọng động khi xe nâng xuất – nhập hàng.
Điều này có thể dẫn đến hàng loạt hệ quả:
- Gia tăng tải trọng tập trung cục bộ, vượt khả năng chịu lực ban đầu của nền và kết cấu sàn kho.
- Phát sinh tải trọng động thường xuyên, làm tăng nguy cơ nứt, lún và suy giảm nhanh tuổi thọ nền kho.
- Mất an toàn vận hành, đặc biệt trong các khu vực có mật độ kệ cao và tần suất xe nâng lớn.
- Rủi ro gián đoạn hoạt động và chi phí khắc phục lớn, nếu nền kho hoặc kết cấu liên quan xảy ra hư hỏng.
Vì vậy, việc cải tạo kho xưởng trong trường hợp này cần được tiếp cận như một bài toán kết cấu và xây dựng tổng thể, thay vì chỉ xem là vấn đề lắp đặt hoặc thay đổi hệ giá kệ.
Cửa kho và khu vực dock xuất – nhập hàng
Khu vực cửa kho và dock xuất – nhập hàng là nơi chịu tác động cơ học lặp lại với cường độ cao từ xe tải, xe nâng và các thiết bị nâng hạ. Đây cũng là một trong những hạng mục xuống cấp sớm nhất trong quá trình vận hành kho xưởng. Các vấn đề thường gặp tại khu vực này bao gồm:
- Lún, nứt nền tại mép dock, do tải trọng bánh xe lớn và tác động tập trung trong thời gian dài.
- Hư hỏng kết cấu và bề mặt, phát sinh từ các va đập cơ học trong quá trình xe ra vào, bốc dỡ hàng hóa
- Cao độ dock không còn phù hợp với chủng loại xe vận chuyển mới, gây khó khăn trong vận hành, tăng rủi ro mất an toàn và làm giảm hiệu suất xuất – nhập hàng
- Gia tăng chi phí bảo trì và nguy cơ gián đoạn hoạt động, nếu các hư hỏng không được xử lý kịp thời
Những vấn đề này cho thấy khu vực cửa kho và dock cần được đánh giá và cải tạo đồng bộ, thay vì chỉ sửa chữa cục bộ hoặc khắc phục tạm thời.
Gia cố và tăng cường chịu lực cho nền kho và xử lý mạch ngừng bê tông
Trong quá trình khai thác lâu dài, đặc biệt khi tải trọng sử dụng tăng cao hoặc thay đổi mô hình vận hành, nền kho thường không còn đáp ứng đúng khả năng chịu lực như thiết kế ban đầu. Các vấn đề thường gặp phải như:
- Suy giảm khả năng chịu lực tại các khu vực chịu tải lớn, như chân kệ pallet, lối di chuyển xe nâng hoặc khu vực tập kết hàng.
- Nứt, bong tróc hoặc mài mòn bề mặt nền, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn vận hành và tuổi thọ công trình.
- Mạch ngừng, khe co giãn và các vị trí gián đoạn truyền lực trong sàn bê tông không đảm bảo khả năng làm việc đồng bộ, dẫn đến lún lệch cục bộ và phát sinh hư hỏng lan rộng.
- Không đáp ứng yêu cầu vận hành và tiêu chuẩn vệ sinh công nghiệp mới, đặc biệt với kho logistics, kho thực phẩm hoặc kho có mức độ cơ giới hóa cao.
Việc xử lý các vấn đề này cần dựa trên khảo sát hiện trạng và đánh giá khả năng chịu lực thực tế của nền kho, từ đó lựa chọn giải pháp gia cố phù hợp theo từng khu vực chịu tải, không thể áp dụng một giải pháp chung cho mọi công trình.
Cải tạo hệ thống cơ điện, thông gió và PCCC cho kho xưởng
Song song với sửa chữa kết cấu và nền sàn, kho xưởng thường cần cải tạo đồng bộ hệ thống kỹ thuật khi nâng cấp công năng:
- Thông gió và chiếu sáng: đáp ứng điều kiện làm việc và mật độ lưu trữ mới
- Hệ thống điện: phù hợp với thiết bị kho hiện đại và tải sử dụng tăng
- Hệ thống PCCC: điều chỉnh theo chiều cao kho, mật độ giá kệ và quy chuẩn QCVN 06:2022/BXD, đồng thời phù hợp với các tiêu chuẩn và hướng dẫn áp dụng cho kho logistics, kho cao tầng và kho có mức độ tự động hóa cao.
Việc cải tạo hệ thống cơ điện – PCCC không đồng bộ với kết cấu và công năng kho có thể dẫn đến rủi ro về an toàn, pháp lý và gián đoạn vận hành trong quá trình khai thác.
Thi công sửa chữa kho xưởng trong nhà máy đang vận hành
Phần lớn dự án sửa chữa kho xưởng được triển khai khi nhà máy vẫn hoạt động, vì vậy thách thức lớn nhất không nằm ở thi công, mà ở cách tổ chức thi công. Một phương án không phù hợp có thể gây gián đoạn vận hành, kéo theo downtime và chi phí gián tiếp đáng kể cho chủ đầu tư.
Do đó, việc sửa chữa cần được triển khai theo từng giai đoạn, ưu tiên giải pháp thi công cuốn chiếu và lựa chọn thời điểm phù hợp cho các hạng mục có mức độ ảnh hưởng cao. Song song, các yếu tố an toàn, kiểm soát bụi và tiếng ồn phải được quản lý chặt chẽ để đảm bảo nhà máy vận hành ổn định trong suốt quá trình cải tạo. Trên thực tế, chất lượng nhà thầu thi công chính là yếu tố quyết định hiệu quả đầu tư của dự án sửa chữa kho xưởng.
Giải pháp sửa chữa kho xưởng tại DELCO
Tại DELCO, sửa chữa kho xưởng được xem là hạng mục kỹ thuật chuyên sâu, gắn liền với mục tiêu an toàn, hiệu quả vận hành và giá trị dài hạn của tài sản. Mỗi dự án bắt đầu từ đánh giá tổng thể hiện trạng sàn bê tông, kết cấu và hệ thống kỹ thuật, nhằm xác định chính xác nguyên nhân gốc rễ.
Giải pháp được xây dựng đồng bộ giữa gia cố kết cấu, tối ưu công năng và phương án thi công phù hợp với nhà máy đang vận hành, giúp hạn chế tối đa ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất. Cách tiếp cận này mang lại kho xưởng vận hành ổn định, an toàn hơn, hiệu quả hơn và bền vững lâu dài.
