Các hệ thống nào nên tích hợp BMS để gia tăng hiệu quả vận hành

Trong các nhà máy công nghiệp quy mô lớn, việc triển khai BMS chỉ thực sự mang lại hiệu quả khi hệ thống được tích hợp đúng hạng mục và đúng mục tiêu vận hành. BMS không nhằm thay thế con người điều khiển dây chuyền sản xuất, mà đóng vai trò hỗ trợ giám sát, tối ưu vận hành và kiểm soát tiêu thụ năng lượng của hạ tầng cơ điện.

Thay vì tích hợp dàn trải, cách tiếp cận hiệu quả là tập trung vào các hệ thống có ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sản xuất, độ ổn định vận hành và chi phí năng lượng.

Hệ thống HVAC

HVAC là hệ thống đầu tiên và quan trọng nhất cần được tích hợp BMS. Trong nhiều nhà máy công nghiệp, đặc biệt là nhà máy điện tử và dược phẩm, hệ thống HVAC vừa quyết định điều kiện sản xuất, vừa chiếm tỷ trọng lớn trong tổng tiêu thụ điện năng.

Thông qua BMS, trạng thái vận hành của AHU, chiller, VRF, cooling tower cùng các thông số nhiệt độ và độ ẩm tại từng khu vực có thể được giám sát tập trung. Dữ liệu vận hành theo thời gian thực giúp đánh giá mức độ phù hợp giữa tải sử dụng thực tế và chế độ vận hành của hệ thống, từ đó điều chỉnh công suất theo nhu cầu thay vì duy trì ở mức cố định. Việc này không chỉ giúp ổn định điều kiện môi trường sản xuất, mà còn là cơ sở quan trọng để tối ưu tiêu thụ điện năng và phát hiện sớm các sai lệch có nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm.

Hệ thống BMS cho hệ thống HVAC do DELCO triển khai

Hệ thống bơm kỹ thuật

Hệ thống bơm là một trong những nhóm thiết bị tiêu thụ năng lượng lớn, nhưng lại ít được giám sát chi tiết trong quá trình vận hành. Các nhóm bơm như bơm nước lạnh, bơm nước giải nhiệt cho cooling tower, bơm cấp nước kỹ thuật hoặc bơm PCCC đều ảnh hưởng trực tiếp đến độ ổn định của hệ thống cơ điện nhà máy.

Việc tích hợp hệ thống bơm vào BMS cho phép theo dõi trạng thái chạy/dừng, chế độ vận hành, áp suất và các cảnh báo bất thường như quá tải, chạy khô hoặc sai lệch thông số. Với các hệ bơm phục vụ HVAC, dữ liệu từ BMS giúp đánh giá hiệu quả vận hành của biến tần, xác định thời điểm bơm đang chạy không phù hợp với tải thực tế và từ đó tối ưu chế độ điều khiển để giảm tiêu thụ điện năng. Đối với bơm PCCC, BMS không can thiệp vào chức năng an toàn bắt buộc của hệ thống, nhưng đóng vai trò giám sát trạng thái sẵn sàng của bơm chính, bơm dự phòng, bơm jockey và nguồn cấp điện. Việc giám sát tập trung giúp bộ phận kỹ thuật phát hiện sớm các tình trạng bất thường trong quá trình vận hành thường ngày, giảm rủi ro khi xảy ra sự cố thực tế.

Hệ thống BMS do DELCO thiết kế và triển khai tại nhà máy GS

Hệ thống điện và giám sát năng lượng

Với các nhà máy công nghiệp hiện đại, hệ thống điện không chỉ cần đảm bảo cấp điện ổn định mà còn cần được giám sát để kiểm soát tiêu thụ năng lượng. Việc tích hợp hệ thống điện vào BMS cho phép theo dõi trạng thái tủ điện, cảnh báo sự cố và thu thập dữ liệu tiêu thụ điện theo từng khu vực hoặc nhóm tải.

Các dữ liệu này giúp bộ phận kỹ thuật nhận diện những khu vực tiêu thụ điện bất thường, đánh giá hiệu quả vận hành của HVAC và hệ thống bơm, đồng thời xây dựng các phương án tối ưu năng lượng dựa trên số liệu thực tế, thay vì kinh nghiệm cảm tính.

Hệ thống PCCC

Đối với hệ thống PCCC, BMS không thay thế trung tâm báo cháy và không can thiệp vào các chức năng an toàn bắt buộc. Vai trò của BMS là giám sát trạng thái hệ thống và thực hiện các liên động kỹ thuật cần thiết, chẳng hạn như điều khiển dừng HVAC hoặc đóng mở các hạng mục liên quan khi xảy ra sự cố.

Cách tích hợp này giúp nâng cao mức độ an toàn tổng thể của nhà máy và hỗ trợ bộ phận kỹ thuật trong công tác theo dõi, kiểm tra hệ thống PCCC một cách chủ động hơn.

Hệ thống BMS do DELCO thiết kế và triển khai tại nhà máy GS

Tư duy tích hợp BMS để đạt hiệu quả thực tế

Giá trị của BMS không nằm ở số lượng hệ thống được tích hợp, mà ở khả năng cung cấp thông tin hữu ích cho vận hành và ra quyết định. Một hệ BMS hiệu quả là hệ thống tập trung vào các hạng mục có ảnh hưởng trực tiếp đến tiêu thụ năng lượng, độ ổn định và an toàn của nhà máy.

Việc xác định đúng các hệ thống cần tích hợp ngay từ giai đoạn thiết kế MEP giúp BMS phát huy vai trò hỗ trợ vận hành, tối ưu chi phí năng lượng và nâng cao độ tin cậy của hạ tầng kỹ thuật trong dài hạn.

Xem thêm: BMS cho nhà máy công nghiệp: khi nào thực sự cần thiết?

Xem thêm: 4 Giải pháp tiết kiệm năng lượng cho hệ thống HVAC

Xem thêm: Xu hướng nhà máy thông minh tại Việt Nam năm 2025