BMS cho nhà máy công nghiệp: khi nào thực sự cần thiết?

Trong các nhà máy quy mô lớn, đặc biệt là nhà máy điện tử, dược phẩm và công nghệ cao, chi phí năng lượng và tính ổn định của hệ thống cơ điện ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất. Việc kiểm soát liên tục các thông số như nhiệt độ, độ ẩm, trạng thái thiết bị và mức tiêu thụ năng lượng không còn mang tính hỗ trợ, mà là yêu cầu vận hành bắt buộc.

BMS (Building Management System) là công cụ giúp nhà máy giám sát tập trung hạ tầng kỹ thuật, theo dõi hiệu suất vận hành và phát hiện sớm các sai lệch có nguy cơ làm tăng tiêu thụ năng lượng hoặc gây gián đoạn sản xuất.

Hệ thống BMS là gì?

Trong nhà máy công nghiệp, BMS là hệ thống giám sát và điều khiển tập trung các hạng mục hạ tầng kỹ thuật như HVAC, hệ thống điện, cấp thoát nước, PCCC và một số hệ thống phụ trợ khác. Thông qua BMS, bộ phận kỹ thuật có thể theo dõi trạng thái thiết bị, các thông số vận hành chính và nhận cảnh báo khi có bất thường xảy ra.

Cần phân biệt rõ ràng BMS không tham gia điều khiển dây chuyền sản xuất, không thay thế PLC hoặc SCADA của máy móc công nghệ. BMS hoạt động ở tầng quản lý hạ tầng, hỗ trợ công tác vận hành và bảo trì hệ thống cơ điện của nhà máy.

Ảnh: CIM

Những nhà máy nên triển khai BMS

BMS mang lại hiệu quả rõ rệt đối với các nhà máy có yêu cầu kiểm soát môi trường ở mức cao. Trong các nhà máy điện tử, phòng sạch hoặc các dây chuyền nhạy cảm với nhiệt độ và độ ẩm, việc giám sát liên tục các thông số môi trường là điều kiện cần để đảm bảo chất lượng sản phẩm. BMS cho phép theo dõi các thông số này theo thời gian thực và cảnh báo sớm khi có sai lệch vượt ngưỡng cho phép.

Với các nhà máy có nhiều hệ thống cơ điện vận hành cùng lúc, BMS giúp đơn giản hóa công tác quản lý. Khi số lượng AHU, chiller, trạm điện, bơm và các thiết bị phụ trợ tăng lên, việc kiểm tra thủ công từng hệ thống trở nên kém hiệu quả và dễ bỏ sót sự cố. BMS giúp tập trung trạng thái vận hành về một giao diện thống nhất, hỗ trợ kỹ thuật viên nắm được tổng thể tình trạng hạ tầng.

Đối với các nhà máy vận hành nhiều ca hoặc 24/7, BMS hỗ trợ giám sát liên tục ngoài giờ hành chính. Hệ thống cảnh báo theo thời gian thực giúp phát hiện sự cố sớm và rút ngắn thời gian phản ứng, từ đó hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất.

Hệ thống BMS tại Nhà máy Power Plus Technology do DELCO thiết kế và lắp đặt

Trường hợp chưa cần triển khai BMS

Với các nhà máy quy mô nhỏ, số lượng hệ thống cơ điện hạn chế và mô hình vận hành ổn định, việc triển khai BMS toàn diện có thể chưa mang lại hiệu quả tương xứng. Trong những trường hợp này, các giải pháp giám sát cục bộ hoặc bán tự động, kết hợp với quy trình vận hành rõ ràng, vẫn có thể đáp ứng tốt nhu cầu quản lý kỹ thuật.

Cách tiếp cận phù hợp là đánh giá đúng mức độ phức tạp của hệ thống và khả năng vận hành của đội ngũ kỹ thuật, thay vì coi BMS là hạng mục bắt buộc cho mọi nhà máy.

Lợi ích khi áp dụng hệ thống BMS

Khi được thiết kế phù hợp với nhu cầu vận hành, BMS giúp bộ phận kỹ thuật theo dõi trạng thái hệ thống một cách trực quan, phát hiện sớm các bất thường và có cơ sở dữ liệu để phân tích nguyên nhân sự cố. Dữ liệu vận hành được lưu trữ cũng hỗ trợ công tác bảo trì, tối ưu năng lượng và nâng cao độ ổn định dài hạn của hạ tầng kỹ thuật.

Quan trọng hơn, BMS giúp quá trình vận hành chuyển từ xử lý sự cố bị động sang kiểm soát chủ động, đặc biệt với các nhà máy yêu cầu tính liên tục cao.

Từ góc độ triển khai thực tế, hiệu quả của BMS phụ thuộc rất lớn vào cách hệ thống được thiết kế và tích hợp ngay từ giai đoạn thiết kế MEP, thay vì bổ sung rời rạc sau khi nhà máy đã vận hành. Việc xác định đúng phạm vi giám sát, lựa chọn các hạng mục cần tích hợp và tính toán bài toán vận hành – năng lượng ngay từ đầu giúp BMS phát huy giá trị rõ ràng hơn trong thực tế sử dụng.

Hệ thống BMS tại Nhà máy DAINESE Việt Nam

Với lợi thế tự chủ về nền tảng công nghệ, kết hợp cùng kinh nghiệm thiết kế và thi công MEP cho các nhà máy công nghiệp, DELCO tiếp cận BMS theo hướng tích hợp chọn lọc, tập trung vào các điểm kiểm soát có tác động trực tiếp đến vận hành và tiêu thụ năng lượng. Cách tiếp cận này đã được áp dụng tại nhiều dự án như Power Plus Technology, Dainese, GS Việt Nam.., với hệ thống BMS được thiết kế đồng bộ với hệ thống HVAC, điện và các hạ tầng kỹ thuật liên quan.

Thông qua việc giám sát tải thực tế, điều chỉnh chế độ vận hành theo điều kiện sử dụng và theo dõi hiệu suất hệ thống theo thời gian, các giải pháp BMS do DELCO triển khai giúp nhà máy tối ưu phương án vận hành, giảm tiêu thụ điện năng và đơn giản hóa công tác quản lý kỹ thuật. Trong quá trình vận hành, các hệ thống này nhận được nhiều phản hồi tích cực từ phía khách hàng, đặc biệt về tính ổn định, khả năng khai thác dễ dàng và hiệu quả tiết kiệm chi phí trong dài hạn.

Xem thêm: 4 Giải pháp tiết kiệm năng lượng cho hệ thống HVAC

Xem thêm: Xu hướng nhà máy thông minh tại Việt Nam năm 2025